Phương pháp nuôi dạy trẻ 5 tuổi bị tự kỷ toàn diện từ A đến Z


Những năm gần đây, nguy cơ mắc tự kỷ ở trẻ ngày càng tăng cao. Đây là hội chứng rối loạn phát triển hành vi làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của trẻ. Chính vì vậy, bố mẹ nên nắm rõ những thông tin cần thiết về tình trạng trẻ 5 tuổi bị tự kỷ để có biện pháp phòng tránh và can thiệp kịp thời.

Nếu trẻ 5 tuổi bị tự kỷ, các bậc phụ huynh cần nỗ lực nhiều hơn trong việc chăm sóc và giáo dục con. Bài viết này của Conlatatca.vn sẽ chia sẻ cho bố mẹ những bí quyết chăm sóc trẻ 5 tuổi tự kỉ, cùng theo dõi nhé.

Dấu hiệu nhận biết trẻ 5 tuổi bị tự kỷ

Hội chứng tự kỷ là sự rối loạn về phát triển hành vi làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các kĩ năng cơ bản của trẻ (kĩ năng giao tiếp, kĩ năng vận dụng trí tưởng tượng, kĩ năng tạo lập và phát triển các mối quan hệ xã hội).

 

Dưới đây là một số dấu hiệu cho thấy trẻ 5 tuổi bị tự kỷ, gia đình nên chú ý để nhận biết:

  • Trẻ chậm nói hoặc có giọng nói kì lạ
  • Nếu hệ ngôn ngữ phát triển, trẻ có thể nhại lời thường xuyên
  • Dễ kích động, có xu hướng tự làm tổn thương mình
  • Hạn chế trong việc giao tiếp qua ánh mắt, tương tác ngôn ngữ
  • Hay nhìn nghiêng, hay liếc mắt khi nhìn đồ vật
  • Không biết chơi trò chơi tưởng tượng, giả vờ hay nhập vai
  • Thái độ lầm lì, ít nói, không hòa nhập với bạn đồng trang lứa

Phân loại hội chứng tự kỷ ở trẻ em

Theo phân loại lâm sàng, có 5 thể tự kỷ như sau:

  • Tự kỷ điển hình (Tự kỷ Kanner): Bất thường ở cả 3 lĩnh vực (kém tương tác xã hội, kém giao tiếp, hành vi bất thường) khởi phát trước 3 tuổi.
  • Hội chứng Asperger (Tự kỷ chức năng cao): Kém tương tác xã hội, nói được nhưng giao tiếp bất thường, xuất hiện sau 3 tuổi.
  • Hội chứng Rett: Thường xảy ra ở các bé gái, xảy ra khi trẻ được 6-18 tháng. Dấu hiệu là những động tác định hình ở tay, đầu nhỏ, vẹo cột sống, chậm trí tuệ mức nặng.
  • Rối loạn phân rã tuổi ấu thơ: Sự thoái lùi phát triển nặng, xảy ra trước 10 tuổi.
  • Tự kỷ không điển hình: Bất thường một trong 3 lĩnh vực, tự kỷ ở mức độ nhẹ.

Xét theo khả năng phát triển ngôn ngữ và trí tuệ lại chia thành 4 loại:

  • Tự kỷ có trí thông minh cao, không nói được
  • Tự kỷ có trí thông minh cao, nói được
  • Tự kỷ có trí tuệ thấp, nói được
  • Tự kỷ có trí tuệ thấp, không nói được

Trẻ 5 tuổi bị tự kỷ, bố mẹ phải làm sao?

Ngoài việc điều trị tự kỷ bằng cách phối hợp với bác sĩ và sử dụng thuốc, bố mẹ có thể áp dụng những phương pháp nuôi dạy trẻ 5 tuổi bị tự kỷ tại nhà để bé có những tiến triển tốt hơn:

Kỹ năng ngôn ngữ, giao tiếp

  • Tối giản ngôn ngữ khi giao tiếp với trẻ, cố gắng sao cho mỗi câu chữ bố mẹ nói ra đều đơn giản dễ hiểu nhất.
  • Tránh dùng những câu phức tạp, tránh ra lệnh khi giao tiếp với trẻ. Nếu bé có thể đọc, hãy viết ra chỉ dẫn ngắn ngọn kèm theo hình ảnh để thu hút sự chú ý của con.
  • Sử dụng chú thích trên tivi sẽ có lợi cho kỹ năng nghe - nhìn của trẻ, góp phần hình thành ngôn ngữ trong não bộ của bé.
  • Dạy trẻ cách giao tiếp thông qua hình ảnh, ký hiệu, thiết bị phát ra giọng nói. Tìm hiểu xem trẻ hứng thú với hình thức nào thì sử dụng cái đó để dạy con giao tiếp.

Cải thiện các vấn đề xã hội và hành vi

  • Kết hợp những đồ vật trẻ yêu thích vào bài học. Trẻ tự kỷ sẽ có hứng thú hơn khi thấy đồ vật chúng yêu thích được kết hợp vào các bài học.
  • Dạy trẻ 5 tuổi bị tự kỷ thông qua mô hình ngang hàng: Cho trẻ tự kỷ học với trẻ bình thường nhưng tư duy vượt trội hơn để bé quan sát, bắt chước và học theo.
  • Đọc cho bé nghe những câu chuyện về hành vi cư xử đúng đắn trong các tình huống khác nhau.
  • Tạo cho trẻ một lịch trình an toàn, có thể dự đoán được. Điều này giúp bé cảm thấy an toàn và xuất hiện cảm giác mong đợi.

Cải thiện vấn đề giác quan

  • Phân chia không gian giảng dạy rõ ràng, tách biệt khu vực học tập với khu vực vui chơi. Sắp xếp không gian yên tĩnh để con thư giãn khi bị quá tải.
  • Stimming - thuật ngữ chỉ hành vi kích thích (vỗ tay, bồn chồn) đặc trưng của người tự kỷ. Trẻ 5 tuổi bị tự kỷ thường thực hiện stimming, vì làm như vậy con sẽ cảm thấy hạnh phúc. Bố mẹ hãy chấp nhận điều đó, đừng kìm nén hành động này của trẻ.

Vấn đề vệ sinh

Bố mẹ hãy thiết lập thói quen lưu trữ lại hồ sơ vệ sinh của trẻ 5 tuổi bị tự kỷ. Treo thưởng đồ chơi yêu thích khi bé đi vệ sinh đúng cách để tạo động lực và sự thích thú cho trẻ.

Vấn đề ăn uống

  • Cho trẻ tự kỷ ngồi chung và giới thiệu con với những người đang ngồi trên bàn ăn.
  • Ưu tiên món ăn mà trẻ thích rồi từ từ giới thiệu những món ăn mới.
  • Khen ngợi khi thấy sự tiến bộ dù là nhỏ nhất ở trẻ.
  • Không quát mắng khi thấy trẻ bỏ thức ăn.

Sự hỗ trợ từ cộng đồng

Nuôi dạy trẻ 5 tuổi bị tự kỷ cần sự kết hợp của gia đình, nhà trường và xã hội. Để chăm sóc trẻ tự kỷ, bố mẹ nên nhờ tới sự hỗ trợ của cộng đồng như tổ chức, bạn bè, chuyên gia, người thân để quá trình này diễn ra thuận lợi hơn.

BÌNH LUẬN